Jak spółka Skarbu Państwa świętuje na Zamku Książ i odmawia rozmowy z przedsiębiorcami znad Bobru — a była prezeska zamku, dziś wojewoda, patrzy na to z obu stron.

Cykl: Sudecki Hochberg / Zapora w Pilchowicach,

🌼 Prawdziwa Stokrotka ma dziś dwa życiorysy naraz. Przez siedem lat budowała na Zamku Książ markę mecenatu, festiwali i księżnej Daisy. Dziś jako wojewoda dolnośląski nadzoruje region, w którym spółka z tego samego koncernu, co zamkowy mecenas, odmawia odszkodowań przedsiębiorcom znad zatrutej rzeki. TAURON od lat firmuje kalendarz wydarzeń w Książu: festiwale, mapping, kwiatowe aranżacje poświęcone Daisy. Kilkadziesiąt kilometrów dalej, w Dolinie Bobru, spółka z tej samej grupy — TAURON Ekoenergia, inwestor remontu zapory w Pilchowicach — odmawia rozmowy z firmami, którym po katastrofie ekologicznej stanął cały sezon. Powód: brak podstaw formalno-prawnych. Na zamek pieniądze się znajdują. Nad Bobrem — nie.

▶️ KIM JEST „CZARNA STOKROTKA”

👉🏻Przez siedem lat, od 2017 do 2024 roku, funkcję prezeski spółki Zamek Książ pełniła Anna Żabska — to ona osobiście nadzorowała rozkwit marki „TAURON – Mecenas Zamku Książ”, festiwale, mapping i cały kult księżnej Daisy, znanej w zamkowej narracji jako Stokrotka. W listopadzie 2024 roku premier Donald Tusk powołał ją na stanowisko wojewody dolnośląskiego, na wniosek Tomasza Siemoniaka, wówczas ministra MSWiA (radiowroclaw.pl, „Anna Żabska nową wojewodą dolnośląską. Kim jest?”, 25.11.2024).

👉🏻Ta sama Anna Żabska, już jako wojewoda, stanęła 28 marca 2025 roku na koronie zapory w Pilchowicach obok ministra Marcina Kierwińskiego i prezesa TAURON-u Grzegorza Lota — na konferencji prasowej otwierającej spór o pozwolenie wodnoprawne dla inwestycji, która kilka miesięcy później doprowadzi do katastrofy w Dolinie Bobru. Z prezeski od Stokrotki do wojewody od zapory — kariera zatoczyła koło, a mecenat i inwestycja, które kiedyś nadzorowała z dwóch różnych stron, dziś spotykają się w jednej katastrofie. Stąd tytułowa „Czarna Stokrotka” tego tekstu — nie postać z serialu, tylko życiorys, w którym jasna, kwiatowa marka zamku i mroczna sprawa nad Bobrem mają wspólny mianownik.

▶️ MECENAS, KTÓRY LUBI ŚWIATŁO REFLEKTORÓW

👉🏻Tytuł „Mecenas Zamku Książ” to u TAURON-u nie kurtuazja, tylko stała pozycja w kalendarzu marketingowym spółki. Wiosną 2026 roku pod tym szyldem odbył się TAURON Festiwal Kwiatów i Sztuki „Odyseja czasu” (30 kwietnia – 3 maja), latem TAURON Letni Festiwal Tajemnic BAROCCO (1–2 sierpnia), a 8 sierpnia na Dziedzińcu Honorowym rozświetli się TAURON Mapping z muzyką na żywo w wykonaniu Książęcej Orkiestry Salonowej (ksiaz.walbrzych.pl, „TAURON Mapping z muzyką na żywo”, 09.06.2026).

👉🏻Bilet na sam festiwal kosztuje od kilkudziesięciu do ponad osiemdziesięciu złotych, z osobną opłatą za podziemia, wystawy dodatkowe czy nocne zwiedzanie z przewodnikiem. Na mappingu do wyboru są dwa sektory widowni — bliżej fasady i dalej — bo, jak zaznacza spółka zarządzająca zamkiem, każdy chce podziwiać widowisko z jak najlepszej perspektywy (ksiaz.walbrzych.pl, „Festiwal Tajemnic”, 2026).

▶️ KSIĘŻNA DAISY SPRZEDAJE SIĘ LEPIEJ NIŻ MARTWE RYBY

👉🏻Motywem przewodnim wiosennej edycji festiwalu kwiatów były „bukiety dla Daisy” w nowo otwartej przestrzeni wystawienniczej oraz osobna prelekcja „Kwiaty Księżnej Daisy”, poświęcona Marii Teresie Oliwii Hochberg von Pless. Ponad stu florystów, ponad czterdzieści zamkowych wnętrz i cztery dni festiwalu — to najbardziej widowiskowe wydarzenie roku w Książu, jak zapewnia sama spółka (ksiaz.walbrzych.pl, „Festiwal Kwiatów”, 2026).

👉🏻23 lutego 2025 roku, już za kadencji nowej prezeski, zamek zorganizował w Sali Balowej uroczystą projekcję pierwszego odcinka serialu Canal+ „Czarne Stokrotki”, z panelem dyskusyjnym prowadzonym przez prezesa Fundacji Księżnej von Pless, Mateusza Mykytyszyna — obowiązywały wcześniejsze zapisy, bo liczba miejsc była ograniczona (ksiaz.walbrzych.pl, „Projekcja serialu Czarne Stokrotki”, 23.02.2025). Sam serial poszedł z legendą księżnej jeszcze dalej niż festiwalowe bukiety — jedna z bohaterek fabuły inwestuje w fikcyjne sanatorium o nazwie „Black Daisy”. Fikcyjna czarna stokrotka z ekranu i prawdziwa Czarna Stokrotka z tego tekstu dzielą więc nie tylko nazwę, ale i miejsce akcji.

▶️ TRZY TYGODNIE, DWA SPOTKANIA, ZERO ODSZKODOWANIA

👉🏻Po katastrofie ekologicznej związanej z opróżnianiem zbiornika w Pilchowicach — dziesiątki ton śniętych ryb, zakaz zbliżania się do rzeki, stracony sezon turystyczny — TAURON Ekoenergia zapowiedział powołanie grupy konsultacji społecznych z przedsiębiorcami z gmin Wleń i Lwówek Śląski. Spotkał się z nimi dwa razy. Na trzecie spotkanie, zwołane 28 lipca 2026 roku w Starostwie Powiatowym w Lwówku Śląskim, nikt ze spółki nie przyjechał — mimo że starosta Małgorzata Szczepańska potwierdziła wysłanie zaproszenia (lwowecki.info, „Katastrofa w Dolinie Bobru. Po rybach przyszedł czas na przedsiębiorców”, 29.07.2026).

👉🏻Przedsiębiorca prowadzący przystań w Marczowie, Mariusz Kołodziej, mówił potem wprost, że nikt z poszkodowanych nie oczekuje prezentów — tylko rozmowy o utraconych korzyściach. Igor Glinda, przedsiębiorca z Pilchowic, zwracał uwagę, że na spotkaniu, na które przyjechali z nadzieją na konkretne informacje, zabrakło kogokolwiek, kto reprezentowałby spółkę.

▶️ „NIE MA PODSTAW”, CZYLI KTO PŁACI ZA REMONT

👉🏻W oświadczeniu wydanym przed zerwaniem rozmów TAURON podkreślił, że nie jest właściwym adresatem roszczeń odszkodowawczych, bo nie odpowiada za problemy z odprowadzaniem ścieków ani za osady denne rzeki, których nie jest ani właścicielem, ani użytkownikiem. Dla przejrzystości komunikacji spółka zaznaczyła wprost, że nie będzie wypłacać odszkodowań indywidualnym przedsiębiorcom, bo brakuje do tego podstaw formalno-prawnych (lwowecki.info, jw.).

👉🏻Jedyne, co zaoferował inwestor, to dwie kwoty: milion złotych darowizny celowej dla Starostwa Powiatowego na rozbudowę infrastruktury turystycznej oraz pół miliona na wsparcie wydarzeń kulturalno-sportowych. Pieniądze trafiają więc do samorządów, a nie do firm, które faktycznie straciły przychody. Przedsiębiorcy nazwali tę kwotę „wirtualnymi środkami” i podkreślili, że nie są ich adresatem.

▶️ SZAMBELAN JUŻ RAZ ROZDAWAŁ BILETY ZA DARMO

👉🏻To nie pierwszy raz, gdy wstęp do Zamku Książ staje się walutą polityczną. W maju 2025 roku, w trakcie „derbów frekwencyjnych” między Wałbrzychem a Wrocławiem przed drugą turą wyborów prezydenckich, prezydent Roman Szełemej zadeklarował publicznie, że jeśli wygra Rafał Trzaskowski, mieszkańcy Wrocławia dostaną nawet dwa dni darmowego wstępu do zamku — więcej niż przewidywała pierwotna, apolityczna umowa jednego dnia. Lokalna gazeta pisała wtedy o możliwym naruszeniu przepisów kodeksu wyborczego, ustawy o finansach publicznych i zasady bezstronności urzędnika, bo bilety do spółki komunalnej to majątek publiczny, którym prezydent rozporządził bez żadnej uchwały (gazetawalbrzyska.pl, „Zamek za głos? Kontrowersyjna obietnica prezydenta Wałbrzycha”, 30.05.2025).

👉🏻Skoro więc darmowy bilet do zamku potrafił się znaleźć dla mieszkańców innego miasta w zamian za właściwy wynik wyborczy, to dlaczego nie miałby się znaleźć dla przedsiębiorców znad Bobru, którym mecenas zamku zamknął rzekę na cały sezon? Zamiast miliona złotych „wirtualnych środków” dla starostwa, wystarczyłby prosty gest: wakacyjny karnet do Zamku Książ dla poszkodowanych firm i ich rodzin. Nie zarobili tego lata nad Bobrem — niech chociaż spędzą wakacje na dziedzińcu, który sponsoruje ich własny „dobroczyńca”. Byłej prezesce, dziś wojewodzie, taki telefon do dawnych współpracowników nie powinien zająć więcej niż jedno spotkanie — w przeciwieństwie do tego, na które TAURON się nie pojawił.

▶️ KOMENTARZ

👉🏻Formalnie to dwie różne spółki: TAURON Ekoenergia odpowiada za zaporę w Pilchowicach, a szyld „Mecenas Zamku Książ” to marka całej grupy TAURON. Nieformalnie — to ten sam koncern, który w oficjalnych komunikatach potrafi znaleźć środki na orkiestrę, florystów i podświetlenie fasady, a nad rzeką, którą sam zamienił w martwą strefę na cały sezon, nagle odkrywa brak podstaw prawnych do jakiejkolwiek pomocy.

👉🏻Rozmach na dziedzińcu, milczenie nad wodą — to ten sam wzorzec, który w tym cyklu wraca przy każdej okazji: najpierw wielki gest i błysk fleszy, potem cisza, kiedy trzeba wystawić rachunek. A pośrodku, między dziedzińcem a koroną zapory, stoi ta sama osoba w dwóch różnych rolach — była prezeska Stokrotki, dziś wojewoda od zapory. Karnet do zamku dla poszkodowanych kosztowałby ułamek tego, co TAURON wydaje na jeden wieczór mappingu. Pytanie, czy ktoś po tej stronie zechce go wystawić, pozostaje otwarte.

☝🏻 Notka redakcyjna:
Powyższy materiał ma charakter publicystyczno-analityczny i stanowi element debaty o standardach gospodarowania środkami przez spółki z udziałem Skarbu Państwa oraz o obsadzie stanowisk publicznych. Tekst opiera się na publicznie dostępnych materiałach — stronie Zamku Książ, doniesieniach Lwówecki.info, Gazety Wałbrzyskiej oraz Radia Wrocław — a zawarte w nim oceny i porównania mają charakter opinii publicystycznych. Redakcja zaznacza, że działalność sponsoringowa pod marką „TAURON” i inwestycja prowadzona przez TAURON Ekoenergia sp. z o.o. to formalnie odrębne linie działania tej samej grupy kapitałowej — zestawienie obu wątków ma charakter obserwacji redakcyjnej, nie zarzutu o przepływie konkretnych środków między nimi. Fakt, że Anna Żabska w latach 2017–2024 kierowała spółką Zamek Książ, a od listopada 2024 roku pełni funkcję wojewody dolnośląskiego, jest publicznie znaną i potwierdzoną informacją biograficzną; jej zestawienie z wątkiem Pilchowic ma charakter obserwacji redakcyjnej dotyczącej dwóch odrębnych etapów kariery zawodowej, a nie zarzutu wobec sposobu pełnienia którejkolwiek z tych funkcji. Propozycja wakacyjnego karnetu dla poszkodowanych przedsiębiorców to publicystyczny postulat redakcji, a nie oficjalna propozycja żadnej ze stron. Metafory „szambelana” i „Czarnej Stokrotki” mają charakter literacki i stanowią element stylu publicystycznego cyklu, nie zarzut wobec żadnej z opisanych osób.

☝🏻 Źródła (do sekcji redakcyjnej / nieopublikowane w treści)
ksiaz.walbrzych.pl, „TAURON Mapping z muzyką na żywo”, 09.06.2026
ksiaz.walbrzych.pl, „Festiwal Tajemnic”, 2026
ksiaz.walbrzych.pl, „Festiwal Kwiatów”, 2026
Lwówecki.info, „Katastrofa w Dolinie Bobru. Po rybach przyszedł czas na przedsiębiorców”, 29.07.2026
Lwówecki.info, „Ile Tauron chce dać dla poszkodowanych przez katastrofę ekologiczną firm”
Lwówecki.info, „Nie będzie bezpośredniej pomocy od Taurona dla firm z Doliny Bobru”
Gazeta Wałbrzyska, „Zamek za głos? Kontrowersyjna obietnica prezydenta Wałbrzycha”, 30.05.2025
ksiaz.walbrzych.pl, „Projekcja serialu Czarne Stokrotki”, 23.02.2025
Radio Wrocław, „Anna Żabska nową wojewodą dolnośląską. Kim jest?”, 25.11.2024