JAK ŻABSKA PODPISAŁA UMOWĘ NA TOALETĘ I DZIEŃ PÓŹNIEJ ZASIADŁA NA WOJEWÓDZKIM FOTELU. LICZBY, KTÓRYCH ŻADEN KOMUNIKAT PRASOWY NIE POKAZAŁ

Trzy złote za wejście, dwa tygodnie na awans, szesnaście tysięcy przychodu z trzech milionów kosztu. A do wodociągów w Marciszowie, gdzie to samo nazwisko pojawia się piętnaście dni później, wrócimy w kolejnych częściach…

▶️ O CZYM JEST TEN ODCINEK

👉🏻 13 listopada 2024 roku prezes Zamku Książ podpisuje umowę na budowę reprezentacyjnej toalety publicznej. 25 listopada 2024 roku jej mandat wygasa. 26 listopada 2024 roku zostaje Wojewodą Dolnośląskim. Trzy daty, dwanaście i trzynaście dni odstępu, jedno nazwisko — Anna Żabska. Ile kosztowała ta toaleta, ile na niej zarobiono, kto ją zamówił i dokąd poszedł zaraz potem — wszystko w jednym materiale.

👉🏻 Zanim jednak zajmiemy się personaliami, zajmijmy się liczbami — bo to one, nie nazwiska, są tu twardym dowodem, do którego można wrócić w każdej chwili: sprawozdaniem zarządu spółki złożonym do Krajowego Rejestru Sądowego.

▶️ UMOWA, KTÓRĄ PODPISAŁA ODCHODZĄCA PREZES

👉🏻 13 listopada 2024 roku Zamek Książ w Wałbrzychu Sp. z o.o. podpisał z firmą Plus Partners Adam Kurcz umowę nr 213/ZP/2024 na budowę reprezentacyjnych schodów terenowych i toalety ogólnodostępnej na przedzamczu, w ramach polsko-czeskiego, unijnego programu „Via Botanica”. Zapowiadany koszt: 2,5 miliona złotych netto. Zapowiadany termin: około sześciu miesięcy, czyli maj 2025 roku.

👉🏻 Maj 2025 minął bez ceremonii. W czerwcu media lokalne opisywały wciąż trwającą budowę, a koszt urósł już wtedy do 3,136 miliona złotych brutto. Wstęgę przecięto ostatecznie 28 października 2025 roku — pół roku po pierwotnym terminie. A gdy w 2026 roku spółka złożyła do KRS sprawozdanie zarządu za 2025 rok, okazało się, że nawet 3,136 miliona to było za mało:

⁉️ „Toalety ogólnodostępne na działce nr 41 w zespole Zamek Książ wraz ze schodami terenowymi” — na kwotę 2 917 000 złotych netto, czyli po VAT-cie blisko 3,59 miliona złotych brutto. (👉🏻 Sprawozdanie Zarządu Zamku Książ w Wałbrzychu Sp. z o.o. za rok 2025, KRS)

👉🏻 Zapowiedziano sześć miesięcy, wyszło jedenaście. Zapowiedziano 2,5 miliona netto, wyszło 2 917 000 netto. Koszt rósł więc nie tylko między umową a otwarciem, ale i w samej końcowej fazie rozliczenia — a nikt, ani zamek, ani żadne z cytowanych źródeł, nie wyjaśnił dlaczego.

▶️ SZESNAŚCIE TYSIĘCY ZA TRZY MILIONY

👉🏻 Prezydent Wałbrzycha, komentując otwarcie, tłumaczył, po co w ogóle pobierać opłatę od turysty, który już zapłacił za bilet wstępu do zamku:
⁉️ „[Opłata ma] zwracać koszty poniesione przez zamek.”

👉🏻 To samo sprawozdanie zarządu za 2025 rok, w którym znajduje się cytowany wyżej koszt budowy, zawiera też osobną pozycję księgową „706 Toaleta ogólnodostępna”. Wykonanie za 2025 rok: 16 000 złotych.

👉🏻 Przeczytajcie tę liczbę jeszcze raz, powoli: szesnaście tysięcy złotych przychodu z obiektu, który kosztował 2 917 000 złotych netto — w niespełna dwa miesiące działania, licząc od 28 października do 31 grudnia 2025 roku. Nawet licząc bardzo optymistycznie, że wiosna i lato przyniosą wyraźnie więcej niż jesienno-zimowe miesiące, przy tym tempie na spłacenie samej budowy z opłat toaletowych trzeba by czekać dobrze ponad trzydzieści lat — nie licząc sprzątania, mediów i pensji kasjerki. Dla porównania: sam Zamek Książ jako spółka zamknął 2025 rok zyskiem netto rzędu 2,76 miliona złotych przy przychodach 36,8 miliona złotych. „Zwrot kosztów” z ust prezydenta miasta okazuje się więc nie tyle strategią finansową, co żartem, którego jeszcze nikt oficjalnie nie obśmiał.

▶️ Z TRONU NA TRON W DWADZIEŚCIA CZTERY GODZINY

👉🏻 A teraz personalia, bo bez nich ta historia byłaby tylko kolejną opowieścią o przekroczonym budżecie. Umowę z wykonawcą 13 listopada 2024 roku podpisała prezes Zamku Książ Anna Żabska, na stanowisku od stycznia 2018 roku — siedem lat zarządzania jednym z najważniejszych zabytków regionu. Dwanaście dni po złożeniu podpisu, 25 listopada 2024 roku, jej mandat prezesa wygasł. Dzień później, 26 listopada 2024 roku, Anna Żabska objęła urząd Wojewody Dolnośląskiego — najwyższego przedstawiciela rządu w regionie, urzędu, który z mocy ustawy sprawuje nadzór nad legalnością działań samorządów w całym województwie, w tym gminy Wałbrzych, właściciela spółki, w której jeszcze dwanaście dni wcześniej była prezesem.

👉🏻 Stery Zamku Książ, razem ze świeżo podpisaną umową na budowę toalety, przejęła nowa, jednoosobowa prezes Dorota Karolewska — to ona rok później przetnie wstęgę na otwarciu i podpisze sprawozdanie za 2025 rok, w którym znajdziemy wszystkie liczby z tego tekstu.

👉🏻 Trzeba to powiedzieć uczciwie: nominacje wojewodów ogłasza rząd, zwykle z pewnym wyprzedzeniem, więc nie ma najmniejszych podstaw, by twierdzić, że umowa na toaletę miała cokolwiek wspólnego z awansem. Ale zbieg dat — podpis 13 listopada, koniec mandatu 25 listopada, objęcie urzędu 26 listopada — jest na tyle wyrazisty, że nawet najbardziej wyrozumiały czytelnik uniesie brew. My unosimy obie.

▶️ MARCISZÓW JUŻ TO ZNA

👉🏻 Gdyby to była pierwsza historia, w której nazwisko Anny Żabskiej pojawia się przy okazji decyzji korzystnych dla jednej ze stron sporu, można by machnąć ręką i uznać zbieg dat za czystą statystykę. Tyle że to nie pierwsza taka historia. W innym materiale tej redakcji, dotyczącym sporu o wodociągi w Marciszowie, ta sama Anna Żabska — już jako Wojewoda Dolnośląski — 11 grudnia 2024 roku, piętnaście dni po objęciu urzędu, wydała decyzję o rygorze natychmiastowej wykonalności, korzystną dla spółki WZWiK.

👉🏻 Piętnaście dni po toalecie, piętnaście dni w nowym gabinecie — a region ma już pierwszą decyzję do policzenia. Dwie sprawy, dwie zupełnie różne branże, dwóch różnych beneficjentów, i jedno nazwisko, które w obu przypadkach ląduje na styku samorządu i administracji rządowej dokładnie w momencie, gdy coś się rozstrzyga. Nic nie wskazuje, by te sprawy miały ze sobą jakikolwiek związek poza osobą urzędniczki. Ale w regionie, w którym te same nazwiska powracają z taką regularnością, warto prowadzić własny notatnik — my prowadzimy, i do samego sporu o wodociągi w Marciszowie wrócimy osobno, w kolejnych częściach tego wątku.

▶️ PYTANIE, KTÓRE ZADAJEMY PUBLICZNIE

👉🏻 Umowa na toaletę nie została podpisana w zaciszu gabinetu. To dokument publiczny, rozliczany w publicznym sprawozdaniu finansowym spółki należącej w stu procentach do gminy Wałbrzych. Fakt, że osoba, która go podpisała, dwa tygodnie później objęła urząd nadzorujący legalność działań tej samej gminy, nie jest tajemnicą — po prostu nikt wcześniej nie zestawił tych dat obok siebie.

👉🏻 Pytamy więc wprost: czy Zamek Książ Sp. z o.o. planuje ujawnić, kto odpowiadał za nadzór techniczny i inwestorski nad tą budową — bo w żadnym ze sprawdzonych przez nas dokumentów, łącznie ze szczegółowym rejestrem faktur inwestycyjnych za 2024 rok, taka pozycja się nie pojawia. I czy sama Anna Żabska, dziś Wojewoda Dolnośląski, ma coś do dodania na temat inwestycji, którą jeszcze jako prezes zamku osobiście zamówiła.

🗣️ KOMENTARZ

👉🏻 Mechanizm, który wyłania się z tego tekstu, jest prosty i wcale nie wymaga teorii spiskowych, żeby zabolał: samorządowa spółka wydaje prawie trzy miliony złotych publicznych pieniędzy na jeden obiekt sanitarny, przekracza budżet o kilkanaście procent, przekracza termin o pół roku, a na koniec i tak każe płacić turyście, który już raz zapłacił za wstęp — bo inaczej „koszty się nie zwrócą”, mimo że przy obecnym tempie nie zwrócą się nigdy. To nie jest wyjątek. To jest wzorzec, ten sam, który znamy z dziesiątek innych inwestycji unijnych w regionie, tylko akurat tym razem policzony co do złotówki, bo ktoś zechciał przeczytać sprawozdanie finansowe zamiast komunikatu prasowego.

👉🏻 Ten wzorzec ma już zresztą w tej redakcji swoją nazwę: szambelańska ekonomika — logika, w której koszt nigdy nie jest przeszkodą, o ile inwestycja brzmi dostatecznie efektownie w komunikacie prasowym. I skoro już przy niej jesteśmy: przy takim rozmachu nikogo by tu nie zdziwił komunikat o planach budowy linii komunikacyjnej wodorowej — no bo dokąd, jeśli nie do najdłużej funkcjonującego szaletu w całej gminie, otwartego do 21:00 w dni robocze i do 23:00 w piątki i soboty, a więc idealnie dopasowanego rozkładowo do wieczornych kursów autobusu, którego jeszcze nie ma, ale przy tym tempie inwestycyjnym prędzej czy później zapewne będzie.

👉🏻 Redakcja nie twierdzi, że Anna Żabska awansowała na Wojewodę Dolnośląskiego w nagrodę za podpisanie umowy na toaletę, ani że jej decyzja w sprawie Marciszowa piętnaście dni po objęciu urzędu miała jakikolwiek związek z jej wcześniejszą karierą w spółkach komunalnych Wałbrzycha. Redakcja twierdzi tylko tyle, że jeśli te same nazwiska i te same kalendarze pojawiają się w dwóch niepowiązanych ze sobą sprawach w odstępie kilkunastu dni, to jest to fakt, a nie insynuacja — a fakty, w przeciwieństwie do domysłów, wolno drukować bez obawy o proces. Trzy złote za wejście na jeden tron, cały region nadzoru za wejście na drugi — to i tak najtańsza przesiadka we współczesnej administracji publicznej.

📌 Notka redakcyjna

Powyższy materiał ma charakter publicystyczno-satyryczny i jest samodzielnym tekstem o inwestycji w toaletę publiczną przy Zamku Książ oraz element szerszej debaty o wydatkowaniu środków publicznych i unijnych przez spółki komunalne. Wątek sporu o wodociągi w Marciszowie, w którym pojawia się to samo nazwisko, redakcja rozwinie odrębnie w kolejnych częściach. Tekst opiera się na relacjach prasowych (portale walbrzych.naszemiasto.pl, walbrzych.dlawas.info, walbrzych24.com) oraz na oryginalnych, audytowanych sprawozdaniach finansowych i sprawozdaniach zarządu Zamku Książ w Wałbrzychu Sp. z o.o. za 2024 i 2025 rok, złożonych do KRS, a także na pełnym odpisie z KRS tej spółki. Cytaty przytoczone są wiernie w niezbędnym zakresie. Sugerowane w tekście zbieżności czasowe i porównanie ze sprawą wodociągów w Marciszowie są obserwacją redakcyjną opartą na udokumentowanych datach, a nie oficjalnie potwierdzonym związkiem przyczynowo-skutkowym między tymi wydarzeniami. Materiał nie przesądza o odpowiedzialności prawnej ani politycznej żadnej z opisanych osób — wobec żadnej z nich nie sformułowano w tym tekście zarzutu naruszenia prawa; osobom opisanym przysługuje prawo do przedstawienia stanowiska, polemiki lub żądania sprostowania na zasadach wynikających z prawa prasowego. Określenia takie jak „tron”, „awans przez sedes” czy „szambelańska ekonomika” mają charakter wyłącznie literacki i satyryczny — nie stanowią zarzutu wobec żadnej z opisanych osób ani instytucji. Wzmianka o „linii komunikacyjnej wodorowej” do toalety jest satyryczną hipotezą redakcji, nie relacją z jakiegokolwiek realnie zapowiedzianego planu inwestycyjnego. Wyliczenia dotyczące czasu zwrotu kosztów budowy to jawnie zaznaczona, autorska ekstrapolacja danych za niepełny rok, nie prognoza finansowa spółki. Redakcja świadomie nie przytacza numerów PESEL osób wymienionych w dokumentach źródłowych KRS.

🔗 Źródła

Dokumenty urzędowe (KRS):
Sprawozdanie Zarządu z działalności Spółki Zamek Książ w Wałbrzychu Sp. z o.o. za rok 2025
Sprawozdanie Zarządu z działalności Spółki Zamek Książ w Wałbrzychu Sp. z o.o. za rok 2024
Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego Zamku Książ w Wałbrzychu Sp. z o.o. za rok 2024 (rejestr faktur „VIA BOTANICA”)
Opinie biegłych rewidentów z badania sprawozdań finansowych za 2024 r. (Faber Audyt) i 2025 r. (Grupa Gumułka – Audyt) — obie bez zastrzeżeń
Informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców Zamku Książ w Wałbrzychu Sp. z o.o., stan na 10.06.2026 r.
Materiały o karierze Anny Żabskiej:
natemat.pl — „Kim jest nowa wojewoda dolnośląska? Tyle wiadomo o Annie Żabskiej”
gov.pl — oficjalna biografia Wojewody Dolnośląskiego Anny Żabskiej
Materiał prasowy o inwestycji:
walbrzych.naszemiasto.pl — „W Książu rusza wyczekiwana i bardzo potrzebna inwestycja — budowa nowych toalet” (13 listopada 2024 r.)
walbrzych.dlawas.info — „Zamek Książ ma teraz… najpiękniejszy ogród na szalecie” (14 czerwca 2025 r.)
walbrzych.dlawas.info — „Zamek Książ: 'wypasiona’ toaleta na przedzamczu już otwarta” (28 października 2025 r.)
walbrzych24.com — „Podsumowanie roku 2025 w Zamku Książ”
Wątek Marciszowa (materiał odrębny tej redakcji):
Materiały redakcyjne dot. decyzji Wojewody Dolnośląskiego z 11.12.2024 r. w sprawie WZWiK

Fotografie: fb modyfikowane z użyciem SI