Tablice ufundowała rodzina rabina oraz Bernarda Kohna.
W czasie II wojny światowej w Kolcach istniał jeden z podobozów pracy – Dörnhau. Wchodził w skład tzw. Arbeitslager Riese (AL Riese), czyli sieci 13 obozów i szpitala obozowego zlokalizowanych na terenie Gór Sowich. Do Dörnhau przywożono jeńców wojennych i więźniów, m.in. z obozu koncentracyjnego Gross-Rosen i z Oświęcimia. Byli to głównie Żydzi pochodzący z wielu państw europejskich. W ramach przedsięwzięcia prowadzonego przez nazistów pod kryptonimem „Riese” (niem. „Olbrzym”) więźniowie budowali drogi, linie kolejowe, mosty, kanalizację, obiekty naziemne, ale przede wszystkim drążyli sztolnie. Katorżnicza praca i ciężkie warunki bytowe były powodem dużej śmiertelności więźniów, których chowano w masowych grobach.
Po wojnie cmentarz w Kolcach, na którym pogrzebano ok. 2 tys. osób, został uporządkowany. Znajduje się na nim 25 mogił zbiorowych i kilka grobów indywidualnych. W jego centralnym punkcie znajduje się kamienny pomnik z tablicą, na której wyryte zostały słowa: „Ludzie ludziom zgotowali ten los – ofiarom faszyzmu mieszkańcy Głuszycy, wrzesień 1975 rok”. Cmentarz Ofiar Faszyzmu wchodzi w skład szlaku martyrologii i prowadzi m.in. do Podziemnego Miasta Osówka.
Kilka lat temu z inicjatywy rabina Dawida Weisera i środków gminy żydowskiej Neupest z Nowego Jorku nekropolia została ogrodzona. Rabin zabiega o identyfikację pozosłałych osób pochowanych w Kolcach i pragnie, by na cmentarzu zamontowane zostały kolejne tablice upamiętniające poległych.
Nowojorski rabin podziękował burmistrzowi Głuszycy Romanowi Głodowi, sołtys Kolc Barbarze Sokołowskiej oraz mieszkańcom Kolc za bardzo dobrą opiekę nad cmentarzem.
opr. red.
fot. UM Głuszyca
