2 kwietnia obchodzony był Dzień Świadomości Autyzmu. Z tej okazji przedstawiamy rozmowę na ten temat z dr Elżbietą Chodarcewicz – dyrektorem ds lecznictwa w przychodni medycyny rodzinnej DobraMed w Świdnicy.
Czy autyzm jest chorobą ?
W chwili obecnej zmienia się spojrzenie na autyzm, nie jest to już ściśle wyodrębniona jednostka chorobowa . Zgodnie z najnowszą klasyfikacją DSM- 5 są to zaburzenia ze spectrum autyzmu ASD( Autism Spectrum Disorder). Swoje przyczyny ma w zmianach neurobiologicznych , uznaje się także tło genetyczne. W badaniach obrazowych obserwuje się gorsze ukrwienie płatów czołowych mózgu i mniejszą ich aktywność elektryczną , co powoduje, że osoby obciążone tym zaburzeniem mają problemy z planowaniem, organizacją i kontrolą zachowania oraz z przystosowaniem się do nowych sytuacji, zadań, wymogów. Osoby z ASD nie rozpoznają emocji po wyrazie twarzy, oczu tak jak inni ludzie. Aby zrozumieć informację potrzebują więcej czasu, gdyż wykorzystują inne drogi kojarzenia niż pozostali. Utrudniona jest synchronizacja półkul mózgu stąd problemy np. z posługiwaniem się językiem.
Czy autyzm możemy leczyć ?
Nie jest to choroba , jak wcześniej powiedziałam, więc nie można jej leczyć. Ale możemy wspierać takie osoby w zdobywaniu nowych umiejętności. Poprzez zaangażowanie w pewne działania i uzyskiwanie nowych dróg kojarzenia w mózgu ,mamy szanse zmniejszyć objawy. Dzięki temu możliwy jest rozwój dziecka ze stwierdzonym spectrum autyzmu.
Na czym opiera się współczesna diagnostyka tego zaburzenia ?
Na podstawie badan psychologicznych oceniamy komunikacje społeczną i interakcje społeczne danej osoby w różnych kontekstach – zaburzenia w konwersacji z drugą osobą o rożnym stopniu nasilenia, redukcje zainteresowań, emocji, afektu. Pojawia się niepoprawna komunikacje werbalna i niewerbalna. Trudno otrzymać jest relacje z drugą osobą.
W zamian pojawiają się uporczywe zainteresowania i powtarzanie zachowań – stereotypie ( wypowiadanie tych samych słów, powtarzanie ruchów, używanie stale tych samych przedmiotów). Ponadto obserwuje się hipo lub hyper-reaktywność na bodźce takie jak zimno, gorąco, ból, dźwięk, błyski światła, wirujące przedmioty. Niestety wpływa to negatywnie na funkcjonowanie codzienne dziecka. Może współwystępować upośledzenie umysłowe, zaburzenia mowy, obecność chorób , w tym anomalii genetycznych .
Jeśli u Twojego dziecka występuje:
• trudność w komunikowaniu się mową
• ma mały zasób słownictwa
• rozumie jedynie proste polecenia słowne
• pojawiają się niepowodzenia w komunikacji z inną osoba
• nie podejmuje prób jest prób kompensowania niepowodzeń w komunikacji werbalnej za pomocą gestów lub mimiki
• nie organizuje sobie w sposób konstruktywny czasu wolnego
• bardzo słabo współpracuje w czasie zabawy
• nie wykazuje spontanicznej potrzeby dzielenia się z innymi radością, zainteresowaniami i osiągnięciami
• koncentruje się głównie na niefunkcjonalnych właściwościach przedmiotów służących do zabawy (zapach, struktura, tekstura, wydawanie dźwięku)
• w zajęciach grupowych słabo interesuje się innymi dziećmi
• nie potrafi zastosować się do poleceń, opuszcza miejsce zabawy bez pytania
• sam siebie stymuluje, w tym, w obszarze genitalnym
• nie podejmuje i nie podtrzymuje wspólnego pola uwagi
• utrzymuje jedynie krótkotrwały kontakt wzrokowy
• niedostatecznie wykorzystuje kontakt wzrokowy, wyraz twarzy, postawę ciała i gesty do odpowiedniego regulowania interakcji społecznych
• pojawiają się zachowania impulsywne i perseweracyjne
szukaj pilnie pomocy !!! Objawy mogą być różne nasilenie. Ilość objawów może być różna.
Jeśli nie możemy leczyć , to co możemy zrobić?
Należy bacznie obserwować swoje dzieci od wczesnego dzieciństwa, objawy bowiem zwiewne mogą pojawiać się bardzo wcześnie. Czasami jednak na całość obrazu klinicznego trzeba poczekać, do czasu , aż zadania stawiane takiej osobie przerosną jej możliwości kompensacyjne. Gdy zaczyna nas niepokoić zachowanie naszych pociech nie czekajmy! Proszę szukać pomocy u wykwalifikowanych specjalistów psychologii dziecięcej , a po potwierdzeniu zaburzenia koniecznie psychoterapii dziecięcej i to jak najwcześniej. Terapia dotyczy całej rodziny. Od niej zależy na ile rozwiniemy zasoby naszych dzieci. Niektóre osoby z autyzmem mogą być wybitne , jeśli tylko damy im taka szansę, innym ze współistniejącą niepełnosprawnością intelektualną w znaczący sposób poprawimy jakość życia.
