WAŁBRZYCH, PILCHOWICE I DOLNY ŚLĄSK, W KTÓRYM HISTORIA SIĘ RYMUJE i screen wiadomości wysłanej do świeżo upieczonej prezeski Zamku Książ. Historia zatoczyła koło.

OD RZECZNICZKI DO WOJEWODY
Wałbrzych ma swoją „Annę od rybek”. Annę Żabską – kiedyś rzeczniczkę prezydenta Piotra Kruczkowskiego „przejętą” przez Romana Szełemeja, potem dyrektorkę Starej Kopalni i prezes Zamku Książ, dziś wojewodę dolnośląską powołaną przez rząd, z oficjalnym biogramem pełnym certyfikatów, projektów i wielkich słów o „odbudowie regionu”.

BASENIK, KTÓRY URÓSŁ DO PILCHOWIC
Jedno z pierwszych zadań świeżo mianowanej prezeski Książa? Nie strategia rozwoju, nie plan naprawczy spółki, tylko SMS z ratusza: „bardzo prosimy o interwencję w sprawie zdechłych rybek w dawnym basenie przy bramie”. Mały basenik z karasiami, który powinien być tylko śmieszną anegdotą, zamienia się w nasze lokalne Jezioro Pilchowickie – symbol tego, jak władza obchodzi się z rzeczywistością. W Pilchowicach wielki remont zapory za ok. 100 mln zł skończył się „dywanem śniętych ryb” i obrazem cmentarzyska na toksycznym dnie niemal opróżnionego zbiornika. U nas mały remont wizerunku zaczyna się od wyławiania paru zdechłych rybek, żeby nikt nie zobaczył trupa systemu. Tam technokraci tłumaczą, że „tak trzeba dla bezpieczeństwa”, tutaj lokalni menedżerowie mówią, że „tak bywa w zabytkach”. W obu przypadkach cena „wielkiej inwestycji” liczona jest w martwych zwierzętach, a potem – jak pokaże czas – także w ludziach i milionach z publicznego budżetu.

MUR, KTÓRY RUNĄŁ NA LUDZI
Potem było już tylko „mocniej”. W 2024 roku na Książu zginął 38‑letni pracownik, przygnieciony przez stoły. Zamiast prostego, publicznego raportu o BHP i odpowiedzialności zarządu mamy znane zaklęcie: „śledztwo w toku”. Kilka miesięcy później zawalił się kilkudziesięciometrowy mur przy zamku, kamienie spadły na trasę turystyczną, turyści uciekali dosłownie w ostatniej chwili, dwie osoby odniosły obrażenia. Prokuratura mówi o katastrofie budowlanej, a zamek i prezeska uspokajają, że to „incydent”, „takie historie mogą się wydarzyć w zabytkowym obiekcie”, „na szczęście nikomu nic się nie stało” i że zamek działa „bez zmian”. Jakby nie chodziło o ludzi pod lawiną kamieni, tylko o ciągłość imprez i ruchu turystycznego.

STARA KOPALNIA I 17 MILIONÓW
W tle – Stara Kopalnia, rewitalizacja za ponad 100 mln zł i śledztwo, w którym prokuratura mówi dziś o ok. 17 mln wyłudzonych przez zorganizowaną grupę przestępczą. Gmina Wałbrzych „poszkodowana”, ale pytanie o nadzór nad inwestycją zostaje bez dobrej odpowiedzi. Znów słyszymy, że „procesy inwestycyjne są złożone”, a w lokalnych mediach zamiast analizy systemowych błędów częściej widzimy laurki dla zasłużonych menedżerek i prezydentów.

OD RAPORTÓW NIK/PIP DO „STANDARDÓW PAŃSTWA PRAWA”
Dziś ta sama osoba, która zaczynała od wyławiania karasi z basenu i zarządzała instytucjami, wokół których narastały wypadki, katastrofy i wielomilionowe śledztwa, opowiada jako wojewoda dolnośląski o „standardach państwa prawa”, „wrażliwości na głos mieszkańców” i „odbudowie regionu po powodziach”. Historia się nie powtarza, ona się rymuje: od SMS‑a o rybkach, przez tony kamieni lecących obok turystów, po „dywan śniętych ryb” w Pilchowicach i 17 mln zł wyparowanych przy Starej Kopalni – zawsze w tym samym układzie, z tą samą logiką lojalności wobec systemu, a nie wobec ludzi.

NIE CUDZE AKWARIUM, NASZ DOLNY ŚLĄSK, SUDECKI WIRUS
Pytanie nie brzmi już „co zrobi księżna od rybek?”, tylko „co zrobimy my?”, a może nawet co zrobi „Minister Kierwiński?”. Czy dalej będziemy patrzeć na zdechłe rybki, zawalone mury, masowe pomory ryb i znikające miliony jak na „incydenty”, czy wreszcie uznamy, że to nasza wspólna sprawa – nie cudze akwarium i nie cudze jezioro Pilchowickie, tylko Dolny Śląsk, w którym zbyt długo uczono nas, że wszystko da się przykryć ładnym PR‑em i kolejnym „wielkim projektem”?

„Sudecki wirus” ma się wciąż dobrze… Ryby jakby mniej.

Stopka / źródła
Biogram wojewody Anny Żabskiej – gov pl
Zawalony mur przy Zamku Książ – Gazeta pl, TVN24, Dziennik Wałbrzych
Afera Starej Kopalni i 17 mln zł – Gazeta Wrocławska, portale Wałbrzycha
Remont zapory i pomór ryb w Jeziorze Pilchowickim – TVN24, Fakty TVP3, Spider’s Web, Interia