Kroniki katastrofy. Bezkarność systemowa?

Katastrofa ekologiczna na Pilchowicach jako wynik rozkładu administracji rządowej na Dolnym Śląsku

Niniejszy tekst nie jest polemiką polityczną. Jest analizą faktów udokumentowanych w aktach urzędowych, wystąpieniach pokontrolnych Najwyższej Izby Kontroli, protokołach Państwowej Inspekcji Pracy oraz wewnętrznych dokumentach Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Analiza wskazuje na systematyczne zaniedbania po stronie Wojewody Dolnośląskiego Anny Żabskiej i prowadzi do pytania o zakres odpowiedzialności politycznej na szczeblu centralnym.

I. Stan faktyczny: chronologia niedbalstwa

Katastrofa ekologiczna na Zbiorniku Pilchowice rozwijała się przez cztery miesiące — powoli, przewidywalnie, z pełną wiedzą właściwych organów administracji. Tauron Ekoenergia rozpoczął opróżnianie zbiornika 12 lutego 2026 roku. Przez następne szesnaście tygodni żaden organ nadzoru środowiskowego nie podjął systematycznego monitoringu.

Kluczowa data to 3 czerwca 2026 roku. Tego dnia Tauron przesłał do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Wrocławiu pisemne zawiadomienie, że zbiornik wchodzi w fazę krytyczną opróżniania. W akwenie znajdowało się wówczas od 20 do 30 ton żywej ichtiofauny. WIOŚ potwierdził odbiór. I nie zrobił nic.

Przez kolejne 27 dni — do 30 czerwca, gdy zbiornik był już od tygodnia pusty — inspektorat nie przeprowadził żadnej wizji terenowej, nie pobrał próbek wody, nie wydał żadnego zalecenia, nie skierował do Taurona ani jednego pisma. Pierwsza próbka wody pobrana została 30 czerwca 2026 roku. Zbiornik był pusty. Ryby zdychały od tygodnia.

Art. 29 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska nie pozostawia pola do interpretacji: inspektor ma prawo i obowiązek przeprowadzenia kontroli w każdym czasie. Prawo wstępu, prawo pobierania próbek, prawo wydania wiążących zaleceń — to instrumenty powołane właśnie na takie sytuacje. Nie skorzystano z żadnego z nich.

Pozostaje pytanie: czy brak jakiejkolwiek reakcji WIOŚ przez 27 dni mógł utwierdzić Tauron Ekoenergie w przekonaniu, że cała operacja opróżnienia zbiornika przebiega pod administracyjną kontrolą? Na to pytanie odpowie zapewne wszczęte śledztwo.

Dyrektor Departamentu Inwestycji Tauron Ekoenergia Jacek Bieńkowski powiedział w rozmowie z RMF FM: „Śnięte ryby są niestety ceną, jaką musimy zapłacić za bezpieczeństwo przeciwpowodziowe mieszkańców Dolnego Śląska”. Prokuratura Rejonowa w Lwówku Śląskim wszczęła śledztwo z art. 182 k.k. — które ma dać odpowiedź, czy spółka miała prawo samodzielnie bilansować ekosystem rzeki publicznej. Czy możliwe, że żaden urzędnik nie zapytał wcześniej, na jakiej podstawie prawnej prywatna spółka samodzielnie wycenia ekosystem rzeki publicznej?

II. Rozkład WIOŚ: rekrutacja z klucza lojalności i jej katastrofalne skutki

Bezwładność WIOŚ w czerwcu 2026 roku nie jest zjawiskiem izolowanym. Jest konsekwencją procesu, który można datować precyzyjnie — na marzec 2025 roku, gdy Wojewoda Anna Żabska poleciła przeprowadzenie konkursu na stanowisko zastępcy Dolnośląskiego Inspektora Ochrony Środowiska.

Konkurs wyłonił zwycięzcę: kandydat oznaczony w dokumentach inicjałem W. uzyskał 87 punktów. Na drugim miejscu znalazła się Małgorzata Liptak z wynikiem 79 punktów. Wyniki opublikowano w Biuletynie Informacji Publicznej 25 kwietnia 2025 roku.

Miesiąc później Wojewoda Żabska mianowała na stanowisko zastępcy Inspektora — Małgorzatę Liptak. Osobę, która konkurs przegrała. Rzecznik Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska zapytany o komentarz odparł lakonicznie: „Pytania poza właściwością GIOŚ. Właściwym organem jest tu Wojewoda”. Zwycięzca konkursu odmówił rozmowy z prasą.

To jednak dopiero prolog. W czerwcu 2025 roku Dolnośląski Inspektorat Ochrony Środowiska stanął na progu postępowania dyscyplinarnego wobec Naczelniczki Wydziału Inspekcji — objętej czynnościami prokuratorskimi. Do postępowania nie doszło.

18 czerwca 2025 roku ówczesna Dolnośląska Inspektor Ochrony Środowiska została odwołana ze stanowiska — z datą wsteczną. Tego samego dnia wycofano wypowiedzenie złożone wobec Naczelniczki. Zbieżność dat jest faktem publicznym.

Nowym Dolnośląskim Inspektorem Ochrony Środowiska mianowano Małgorzatę Liptak — tę samą, która przegrała konkurs na zastępcę. Jej zastępcą został Paweł Pilszak — trzeci uczestnik tego samego konkursu, który uplasował się na ostatnim miejscu. Żadnej nowej procedury konkursowej nie przeprowadzono.

Tak wyglądała obsada kierownictwa instytucji powołanej do ścigania przestępczości środowiskowej i ochrony Dolnego Śląska przed katastrofami ekologicznymi — na rok przed Pilchowicami. Mianowała ją osobiście Wojewoda Żabska.

Kontekst personalny tej obsady nie jest bez znaczenia. Małgorzata Liptak — wykształcenie prawnicze, wcześniej Naczelnik Wydziału Prawnego WIOŚ — nie była specjalistką od zarządzania kryzysami środowiskowymi. Była kandydatką Wojewody, wbrew wyrokowi komisji konkursowej. Artykuł Gazety Polskiej z 27 sierpnia 2025 roku rekonstruuje tę historię na podstawie dokumentów.

Skutki obsady: przedawnione sprawy, CBA i prokuratura

Tempo i sposób dokonania zmian personalnych w WIOŚ budzą poważne wątpliwości — działanie poza procedurami, wbrew wynikowi konkursu, z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska z 20 lipca 1991 roku. Wojewoda nie przedstawiła uzasadnienia odejścia od wyników konkursu. Inspektora, który wnioskował o dyscyplinarne zwolnienie urzędniczki objętej czynnościami prokuratorskimi, odwołano z datą wsteczną. Okoliczności i przesłanki tych decyzji nie zostały przez Wojewodę publicznie wyjaśnione.

Odpowiedź przynoszą liczby z okresu rządów duetu Liptak–Pilszak. Według ustaleń portalu damiinfo.pl, pod nową obsadą inspektorat doprowadził do przedawnienia 28 spraw i zaniechania wszczęcia 124 postępowań — wszystkich z zakresu ochrony środowiska. Za każdą z tych 152 spraw stoi konkretne naruszenie prawa, które nie zostanie ukarane.

Paweł Pilszak — mianowany zastępcą Inspektora mimo zajęcia ostatniego miejsca w konkursie — w rozmowach z urzędnikami przedstawia się, według doniesień portalu damiinfo.pl (kwiecień 2026), jako daleki kuzyn prezydenta Wałbrzycha Romana Szełemeja. Przed objęciem stanowiska kierował Wydziałem Zwalczania Przestępczości Środowiskowej WIOŚ — komórką, która pod jego rządami jako zastępcy Inspektora przestała egzekwować prawo.

Według doniesień portalu damiinfo.pl (kwiecień–maj 2026), w marcu 2026 roku Centralne Biuro Antykorupcyjne wkroczyło do DWIOŚ w ramach postępowania dotyczącego mafii śmieciowej. Według tych samych doniesień, Prokuratura Okręgowa we Wrocławiu prowadzi sprawę dotyczącą decyzji kadrowych w inspektoracie — po wpłynięciu zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień funkcjonariusza publicznego. Wcześniej, w kontroli przeprowadzonej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz inspektorów GIOŚ, stwierdzono w WIOŚ znaczące zaniedbania i wieloletnie naruszenia prawa wobec co najmniej jednej urzędniczki. Według doniesień portalu damiinfo.pl, inspektorzy DWIOŚ mieli przez wiele lat wybiórczo uzupełniać dokumentację fotograficzną w systemie kontrolnym — co utrudniało rzetelną weryfikację działalności spółek odpadowych.

Żabska, pytana o wyniki kontroli NIK dotyczących działania podległych jej instytucji, miała — jak cytuje portal damiinfo.pl (maj 2026) — powiedzieć: «uznałam to za dobry audyt». Żadnych zastrzeżeń do ustaleń NIK nie wniosła. Żadnego planu naprawczego publicznie nie przedstawiła.

Doniesienia prasowe wskazują na wpływ zewnętrznych powiązań na personalne decyzje w WIOŚ. W tym kontekście pojawia się figura polityczna z Wałbrzycha — Żabska sama określała się publicznie jako najbliższa i zaufana współpracownica prezydenta Wałbrzycha. Wyrok Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2025 roku potwierdził, że Wałbrzyskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji działa bezprawnie na mieniu Gminy Marciszów — w sporze, w którym stawką jest odszkodowanie rzędu 70 milionów złotych. Blokowanie przekazania mienia wodociągowego gminie Marciszów — sprawa, w której stroną jest prezydent Wałbrzycha Roman Szełemej — to wątek wymagający odrębnego wyjaśnienia. WIOŚ pod nową obsadą miał inne priorytety niż reagowanie na zagrożenia środowiskowe. Na Pilchowicach zobaczyliśmy, jakie.

FOTO:DUW

III. Biuro Zarządzania Kryzysowego: papierowe procedury, realna bezsilność

Regulamin organizacyjny Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego z 24 września 2025 roku przypisuje Oddziałowi Wojewódzkiego Centrum Zarządzania Kryzysowego 47 zadań. Trzy z nich mają bezpośrednie zastosowanie do sytuacji na Pilchowicach:

·        Punkt 2: współpraca z podmiotami realizującymi monitoring środowiska

·        Punkt 12: monitorowanie, analizowanie i prognozowanie zagrożeń

·        Punkt 40: prowadzenie uzgodnień dotyczących nakazania obniżenia piętrzenia wody lub opróżnienia zbiornika

Opróżnianie zbiornika — punkt 40. Dosłownie ta sytuacja, dosłownie ten przepis. Dodatkowo ustawa o rewitalizacji rzeki Odry z 13 lipca 2023 roku nakłada na WCZK obowiązek reagowania przy zdarzeniach mogących zmienić jakość wody. Bóbr wpada do Odry. Trzydzieści ton rozkładającej się masy biologicznej to zmiana jakości wody — trudna do przeoczenia nawet przez urzędnika zamkniętego w gabinecie.

Między 3 a 28 czerwca 2026 roku WCZK DUW nie podjął żadnego udokumentowanego działania. Żadnego komunikatu do mediów. Żadnego zwołania zespołu zarządzania kryzysowego. Żadnego kontaktu z PZW, które od tygodni alarmowało o pierwszych martwych rybach.

To nie jest przypadek personelu, który nie wiedział, co robić. To jest efekt wymiany kadry — wymiany, którą Wojewoda Żabska przeprowadziła po objęciu stanowiska. Doświadczeni pracownicy Biura Zarządzania Kryzysowego zostali zastąpieni osobami z klucza apolitycznej lojalności. „Nowa kadra” miała być lepsza. Efekty obserwowaliśmy przez cały czerwiec 2026 roku.

Nową kadrę wybrała Wojewoda. Za jej pracę odpowiada — jako zwierzchnik — wyłącznie ona.

IV. Trzy ostrzeżenia NIK i PIP: ignorowane, zanim nastąpiła katastrofa

Zanim 30 czerwca 2026 roku WIOŚ pobrał pierwszą próbkę wody z pustego już zbiornika, Dolnośląski Urząd Wojewódzki zdążył zebrać trzy osobne sygnały alarmowe od organów kontroli państwowej. Żaden z nich nie doprowadził do systemowej zmiany.

Alarm 1: Budżet 2024 — 25 milionów złotych wydanych z naruszeniem prawa

Kontrola wykonania budżetu DUW za rok 2024 (NIK, sygn. LWR.410.1.1.2025) wykazała:

·        25 099 700 zł wydatkowano z naruszeniem prawa

·        2 017 500 zł wydatkowano niegospodarnie

·        86 293 700 zł — wydatki obarczone nierzetelną dokumentacją

·        18 016 000 zł (bony energetyczne) przekazano na nieprawidłowe rachunki bankowe gmin

·        108 dni opóźnienia przy blokowaniu nadmiarowych środków — od momentu powzięcia wiedzy

·        Rozliczenia składane przez osoby nieuprawnione

·        Niespójne regulacje wewnętrzne; opóźnienia w wykonywaniu wyroków sądowych

Wystąpienie pokontrolne zaadresowane imiennie do Anny Żabskiej, Wojewody Dolnośląskiego. Wskazuje na brak kontroli zarządczej nad wydatkowaniem środków publicznych na poziomie podstawowym.

Alarm 2: Przygotowanie szpitali do sytuacji kryzysowych — ocena negatywna ogólna

Kontrola P/25/059 (NIK, sygn. LWR.410.13.1.2025) zakończona 9 września 2025 roku wydała najsurowszą możliwą ocenę ogólną — negatywną. NIK stwierdził:

·        Brak systematycznego aktualizowania Wojewódzkiego Planu Zarządzania Kryzysowego

·        WPZK uchwalany w cyklu dłuższym niż ustawowe dwa lata

·        Brak w WPZK zakresu udziału szpitali w systemie reagowania kryzysowego

·        Wyłącznie działania doraźne i reaktywne — żadnego podejścia systemowego

·        Jedynie trzy kontrole szpitali przeprowadzone w latach 2022–2025 (z ponad 200 podmiotów)

·        Niestosowanie uprawnień z art. 20a ustawy o zarządzaniu kryzysowym

·        Nierzetelne szkolenia, ćwiczenia i treningi z zakresu zarządzania kryzysowego

NIK wskazał expressis verbis: „szpitale należą do kluczowego elementu infrastruktury krytycznej, a brak analizy ich przygotowania do funkcjonowania w sytuacjach kryzysowych może skutkować nieadekwatną reakcją w chwili wystąpienia sytuacji kryzysowych”. Czynności kontrolne zakończono 9 września 2025 roku. Wystąpienie datowane 22 września 2025.

Trzy miesiące przed katastrofą na Pilchowicach NIK formalnie poświadczył, że dolnośląski urząd wojewódzki jest systemowo nieprzygotowany do zarządzania kryzysowego. Zaleceń nie wykonano.

Alarm 3: Inspekcja Pracy — sześć naruszeń prawa pracy w DUW

Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy (sygn. 160526-53-K002-Ws01/2025, 27 marca 2025) przeprowadzona w ciągu 54 dni roboczych wykazała łamanie prawa we własnym urzędzie Wojewody:

·        Nieudzielanie organizacjom związkowym wymaganych informacji w terminie

·        Przekraczanie terminów rozpatrywania skarg mobbingowych

·        Warunki pracy w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców sprzyjające zjawiskom mobbingowym

·        Brak pomieszczenia związkowego dla organizacji działających w DUW

·        Zmiany regulaminu ZFŚS bez wymaganego uzgodnienia ze związkami zawodowymi

·        Bezprawne wstrzymanie nagród kwartalnych za III kwartał 2024 roku

Urząd Wojewódzki — powołany do egzekwowania prawa w regionie — sam prawa nie przestrzegał. To nie metafora. To treść urzędowego dokumentu Państwowej Inspekcji Pracy.

──────────────────────────────────────────────────────────────

V. Kto weźmie odpowiedzialność za katastrofę na Dolnym Śląsku, która nie spadła z nieba?

Układ personalny, który doprowadził do katastrofy pilchowickiej, wymaga analizy nie tylko na poziomie regionalnym. Trzy kontrole organów państwowych w ciągu roku od mianowania Anny Żabskiej odsłaniają obraz instytucji, która nie zarządza — lecz administruje wizerunkiem.

Kluczowe decyzje kadrowe w WIOŚ — mianowanie osób, które przegrały konkurs, odwołanie Inspektora w trakcie postępowania dyscyplinarnego wobec chronionej urzędniczki — zapadały przy wyraźnym udziale wpływów zewnętrznych wobec samego urzędu. Doniesienia prasowe — w tym materiały „Gazety Polskiej” z 27 sierpnia 2025 roku — wskazują na „osoby wpływowe” wstawiające się za urzędniczkę objętą czynnościami prokuratorskimi. Doniesienia prasowe wskazują wałbrzyski kierunek tych wpływów.

Roman Szełemej, Prezydent Wałbrzycha, jest postacią, której interesy samorządowe wielokrotnie zbiegają się z decyzjami dolnośląskiej administracji rządowej. Blokowanie przekazania mienia wodociągowego gminie Marciszów — sprawa, w której stroną jest prezydent Wałbrzycha Roman Szełemej — to wątek wymagający odrębnego wyjaśnienia. Obsada WIOŚ — instytucji nadzorującej spółki odpadowe obracające miliardami złotych — to kolejny.

Kto weźmie odpowiedzialność za katastrofę na Dolnym Śląsku — nominowana przez Premiera Wojewoda, czy Roman Szełemej, Prezydent Wałbrzycha, którego interesy samorządowe przenikają kolejne decyzje dolnośląskiej administracji rządowej?

To pytanie nie jest retoryczną prowokacją. Jest pytaniem o architekturę władzy — o to, kto realnie decyduje o obsadzie stanowisk w instytucjach takich jak WIOŚ, i kto stał za decyzją o ochronie urzędniczki objętej czynnościami prokuratorskimi kosztem odwołania Inspektora, który chciał ją zwolnić.

──────────────────────────────────────────────────────────────

VI. Rejestr zaniedbań Wojewody: co powinna zrobić, czego nie zrobiła

Poniższe zestawienie opiera się wyłącznie na obowiązkach wynikających z ustaw i regulaminu DUW obowiązującego w czasie katastrofy.

·        Obowiązek [art. 22 u.z.k.]: kierowanie zarządzaniem kryzysowym na terenie województwa. Wykonanie: sztab kryzysowy zwołano 1 lipca — tydzień po opustoszeniu zbiornika. Uczestnictwo: zdalne.

·        Obowiązek [regulamin DUW pkt 40]: uzgodnienia przy opróżnianiu zbiornika. Wykonanie: brak jakiegokolwiek udokumentowanego działania WCZK w dniach 3–28 czerwca.

·        Obowiązek nadzoru nad WIOŚ: zapewnienie obsady stanowisk zgodnie z prawem. Wykonanie: powołanie na stanowisko zastępcy osoby, która przegrała konkurs; odwołanie Inspektora chcącej zwolnić urzędniczkę objętą postępowaniem prokuratorskim.

·        Obowiązek wdrożenia zaleceń NIK [LWR.410.13.1.2025]: zapewnienie gotowości kryzysowej zgodnej ze standardami ustawowymi. Wykonanie: brak — katastrofa nastąpiła trzy miesiące po wydaniu oceny negatywnej.

·        Obowiązek przestrzegania prawa pracy w podległym urzędzie. Wykonanie: sześć naruszeń stwierdzonych przez PIP w marcu 2025 roku.

·        Obowiązek rzetelnego zarządzania budżetem DUW. Wykonanie: 25 mln zł wydanych z naruszeniem prawa stwierdzone przez NIK.

──────────────────────────────────────────────────────────────

VII. Łańcuch odpowiedzialności: Żabska, MSWiA – i pytanie do premiera?

Analiza faktów prowadzi do wniosku, że odpowiedzialność za stan dolnośląskiej administracji rządowej rozciąga się na trzy poziomy hierarchii władzy wykonawczej.

Poziom 1 — Anna Żabska, Wojewoda Dolnośląski:

Bezpośrednia odpowiedzialność za obsadę kadrową WIOŚ, kadrę Biura Zarządzania Kryzysowego, niewykonanie zaleceń NIK, brak reakcji kryzysowej w czerwcu 2026. Każda z tych decyzji — lub każde z tych zaniechań — leży w jej wyłącznych kompetencjach i nie może być przerzucona na inne podmioty.

Poziom 2 — Tomasz Siemoniak, były Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (2023–2025):

Siemoniak mianował Annę Żabską na stanowisko Wojewody Dolnośląskiego 26 listopada 2024 roku, sprawował nadzór nad działalnością Wojewodów.

Poziom 3 — Minister Marcin Kierwiński (od lipca 2025 roku) i MSWiA:

Schedę przejął minister Marcin Kierwiński. Trzy niezależne kontrole organów państwowych w ciągu jednego roku od mianowania, zakończone wynikami negatywnymi — to wynik, który powinien skłonić organ nadzorujący do działania. Pytanie brzmi: czy minister zapoznał się z treścią wystąpień pokontrolnych NIK przed czerwcem 2026? I jeżeli tak — jakie działania podjął?

Rząd odpowiada za jakość sprawowanej administracji rządowej w całym kraju. Mianowania Żabskiej dokonał ówczesny minister Siemoniak z ramienia Rady Ministrów. Tolerowanie sygnałów o dezorganizacji administracji — udokumentowanych, dostępnych publicznie — oznacza akceptację dla systemu, który zawiódł w Pilchowicach. Katastrofa ekologiczna na Dolnym Śląsku nie jest wypadkiem przy pracy. Jest efektem architektury kadrowej.

Rząd odpowiada za jakość sprawowanej administracji rządowej — i nie jest to kwestia wizerunku, lecz konstytucyjnego obowiązku. Premier Donald Tusk nie musi osobiście zarządzać każdym inspektoratem ochrony środowiska. Musi jednak odpowiedzieć na jedno pytanie: czy dopuszcza, żeby w imieniu jego rządu administracja rządowa na Dolnym Śląsku działała tak, jak opisują to trzy kolejne kontrole NIK i PIP?

Czy koniecznie musi reagować Donald Tusk na to, co się wyprawia
w administracji rządowej na Dolnym Śląsku?

Bo kataklizm na Zbiorniku Pilchowice to nie jest wyłącznie lokalna katastrofa ekologiczna. To kataklizm Bobru — i kataklizm Odry. Rzeka Bóbr uchodzi do Odry pod Krosnem Odrzańskim. Trzydzieści ton rozkładającej się biomasy, niesionych przez kilkaset kilometrów, to zmiana parametrów środowiskowych na odcinku dwóch dużych rzek, obejmującym co najmniej trzy województwa i kilkadziesiąt gmin. To zagrożenie dla ujęć wody pitnej, dla ichtiofauny Odry — rzeki, której rewitalizacja pochłonęła już miliardy złotych po katastrofie 2022 roku — i dla wszystkich, którzy na tych rzekach pracują, żyją i prowadzą działalność gospodarczą. Dysfunkcja jednego inspektoratu w jednym województwie nie jest problemem regionalnym. Jest problemem ogólnopolskim. I tak powinna być traktowana przez rząd.

──────────────────────────────────────────────────────────────

VIII. Pytania, na które należy żądać odpowiedzi

·        Dlaczego WIOŚ Wrocław przez 27 dni od otrzymania pisemnego zawiadomienia Taurona nie podjął żadnej czynności kontrolnej wobec spółki opróżniającej zbiornik z 30 tonami ryb?

·        Dlaczego WCZK DUW nie uruchomił procedur z pkt 2, 12 i 40 regulaminu DUW ani art. 14 ustawy o zarządzaniu kryzysowym w dniach 3–28 czerwca 2026 roku?

·        Na jakiej podstawie Wojewoda Żabska mianowała na stanowisko zastępcy WIOŚ osobę, która przegrała konkurs — i kto wywierał na tę decyzję wpływ?

·        Dlaczego inspektor prowadzący postępowanie dyscyplinarne wobec urzędniczki objętej czynnościami prokuratorskimi został odwołany z datą wsteczną — i kto konkretnie stał za tym wstawiennictwem?

·        Czy obecnie sprawujący nadzór nad wojewodami minister Kierwiński zapoznał się z treścią wystąpienia pokontrolnego NIK LWR.410.13.1.2025 przed katastrofą na Pilchowicach?

·        Dlaczego zalecenia NIK z września 2025 roku dotyczące gotowości kryzysowej DUW nie zostały wdrożone przed czerwcem 2026?

·        Czy brak reakcji WIOŚ przez 27 dni — milczenie organu, który powinien interweniować z urzędu — mógł prowadzić Tauron Ekoenergie do przekonania, że opróżnienie zbiornika odbywa się pod pełną administracyjną kontrolą? Na to pytanie zapewne odpowie wszczęte śledztwo.

·        Jaki jest wpływ Romana Szełemeja, Prezydenta Wałbrzycha, na podejmowanie decyzji personalnych przez dolnośląską administrację rządową?

·        Kto ponosi odpowiedzialność za stan WIOŚ i dlaczego ta odpowiedzialność nie została dotąd wyegzekwowana?

To nie są pytania publicystyczne. To pytania, które powinny znaleźć się w każdym wniosku o informację publiczną, każdej interpelacji poselskiej i każdym zawiadomieniu do prokuratury, które w tej sprawie zostaną złożone.

──────────────────────────────────────────────────────────────

Konkluzja

Katastrofa na Pilchowicach jest udokumentowana. Obowiązki urzędowe są spisane. Zaniechania są datowane co do dnia. Brakuje tylko jednego: rozliczenia.

Oficjalnie odłowiono 15–19 ton martwych ryb. PZW szacuje rzeczywistą skalę strat jako wielokrotnie wyższą — wraz z tym, co popłynęło Bobrem w kierunku Żagania. Zarybienie planowane jest na 2028 rok.

Tymczasem galeria zdjęć na stronie DUW pęka w szwach: każdy objazd udokumentowany, każde wstążko-cięcie sfotografowane, każdy medal odnotowany. Skuteczna menadżerka — jak głoszą materiały promocyjne — zawsze tam, gdzie można zrobić dobre zdjęcie.

23 czerwca 2026 roku — objazd regionalny, rolki na media społecznościowe.

25 czerwca — Gdańsk. Konferencja odbudowa Ukrainy.

27 czerwca — Zamek Książ: Bal Ambasadorów Wałbrzycha; wodzirej — Roman Szełemej.

29 czerwca — Wrocław: sesja zdjęciowa w DUW; Dzierżoniów: wyjazdowa komisja sejmowa.

30 czerwca — Kotlina Kłodzka: kolejna dobra atmosfera na zdjęciach.

Tam, gdzie zdychały ryby, służby podległe Wojewodzie — zobowiązane do interwencji na mocy art. 22 ustawy o zarządzaniu kryzysowym i pkt 40 regulaminu DUW — nie podjęły żadnych udokumentowanych działań. W tym samym czasie strona DUW dokumentowała kolejne wizyty i objazdy regionalne. Zestawienie tych faktów redakcja pozostawia ocenie czytelnika.

──────────────────────────────────────────────────────────────

Nota redakcyjna

Niniejszy tekst ma charakter komentarza publicystycznego opartego na jawnych dokumentach urzędowych: wystąpieniach pokontrolnych NIK (sygn. LWR.410.1.1.2025; LWR.410.13.1.2025), protokole PIP (sygn. 160526-53-K002-Ws01/2025), regulaminie DUW z 24 września 2025 roku oraz komunikacie WIOŚ Wrocław z 2 lipca 2026 roku. Krytyczna ocena działań osób pełniących funkcje publiczne jest chroniona wolnością wypowiedzi (art. 54 Konstytucji RP, art. 10 EKPCz, art. 41 Prawa prasowego). Pytania zawarte w tekście — w tym dotyczące tego, czy bierność WIOŚ mogła utwierdzić Tauron Ekoenergie w przekonaniu o administracyjnej kontroli nad opróżnianiem zbiornika — mają charakter retoryczny i nie stanowią twierdzeń o zaistnieniu czynów zabronionych.

Wszelkie sformułowania mogące sugerować naruszenie prawa przez osoby lub podmioty wymienione w tekście stanowią opinię redakcji w granicach dozwolonej krytyki prasowej. Tekst nie zawiera merytorycznej analizy działań Tauron Ekoenergia Sp. z o.o. — spółka wymieniana jest jako podmiot, z którego działalnością związane są fakty stanowiące tło dla analizowanych zaniechań organów administracji rządowej.

Informacje o działaniach CBA i Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu dotyczących DWIOŚ opierają się na doniesieniach portalu damiinfo.pl z okresu kwiecień–maj 2026 roku — redakcja nie weryfikowała ich niezależnie.

Wszystkim wymienionym przysługuje prawo do sprostowania lub odpowiedzi (art. 31a Prawa prasowego). Redakcja ponosi odpowiedzialność za treść publikacji zgodnie z art. 12, 37 i 49 Prawa prasowego.

Dokumenty źródłowe

WIOŚ Wrocław: https://www.wroclaw.wios.gov.pl/komunikat-w-sprawie-sytuacji-na-rzece-bobr/

Wody Polskie RZGW Wrocław: https://www.gov.pl/web/wody-polskie-wroclaw/komunikat-wod-polskich-rzgw-we-wroclawiu-dotyczacy-zbiornika-pilchowice-na-rzece-bobr

Grodzkie PZW Jelenia Góra: https://www.grodzkie.pl/coraz-wiecej-padlych-ryb-wydobywanych-z-jeziora-pilchowickiego/

TVN24: https://tvn24.pl/wroclaw/pilchowice-masowe-sniecie-ryb-sztaby-kryzysowe-zajely-sie-sytuacja-st9124552

Lwowecki.info: https://lwowecki.info/katastrofa-ekologiczna-na-jeziorze-pilchowickim-zobacz-zdjecia/

Regulamin DUW z 24.09.2025: https://bip.duw.pl/download/1/55143/14RegulaminDUW-24092025r.pdf

NIK — sygn. LWR.410.1.1.2025 (budżet DUW 2024) — adresat: Anna Żabska, Wojewoda Dolnośląski

NIK — sygn. LWR.410.13.1.2025, P/25/059 (szpitale/zarządzanie kryzysowe), 22.09.2025 — adresat: Anna Żabska

Piotr Nisztor, Gazeta Polska, 27.08.2025 — kulisy obsady kierownictwa WIOŚ Wrocław

damiinfo.pl: Wojewoda Żabska łamie prawo? — https://damiinfo.pl/wojewoda-zabska-lamie-prawo/ (kwiecień 2026)

damiinfo.pl: Urząd na usługach kariery — https://damiinfo.pl/urzad-na-uslugach-kariery/ (maj 2026)

wroclaw.wios.gov.pl: Zmiany w WIOŚ we Wrocławiu — https://www.wroclaw.wios.gov.pl/zmiany-w-wios-we-wroclawiu/ (23.06.2025)

PIP Wrocław — Wystąpienie pokontrolne nr 160526-53-K002-Ws01/2025, 27.03.2025