JAK PREZYDENT WAŁBRZYCHA ZOSTAŁ GOSPODARZEM PAŁACU HOCHBERGÓW

Cykl: Sudecki Hochberg?

👉🏻 Na X Gali Ambasadora Wałbrzycha w 2023 roku, na sali balowej Zamku Książ, obok Romana Szełemeja stanęli realni potomkowie dawnych właścicieli pałacu: książę Peter von Hochberg-Pless i księżna Anne von Hochberg-Pless. ☝🏻 To nie jest metafora ani żart z tytułu tego cyklu — to udokumentowana scena, która otwiera opowieść o tym, jak prezydent Wałbrzycha od lat traktuje gminną spółkę Zamek Książ jako scenografię dla własnej legendy.

▶️ O CZYM JEST TEN CYKL

👉🏻 Przez kolejne odcinki prześledzimy, jak spółka gminna Zamek Książ — formalnie należąca do mieszkańców Wałbrzycha — od lat funkcjonuje jako scenografia dla wizerunku prezydenta miasta. Gale z prawdziwą arystokracją, sesje Rady Miejskiej przeniesione z ratusza do sali balowej, nominacje bez konkursu przekazywane sobie nawzajem przez ludzi z tego samego układu. Zaczynamy od samego zamku i pytania, kim właściwie jest na nim Roman Szełemej.

▶️ PRAWDZIWI HOCHBERGOWIE NA SALI BALOWEJ

👉🏻 Od 2012 roku na Zamku Książ odbywa się cykliczna Gala Ambasadora Wałbrzycha, połączona z aukcją charytatywną. Kwoty zbierane na aukcji rosną z roku na rok: 131 900 zł w 2020, rekordowe 453 500 zł w 2024 (👉🏻 walbrzyszek.com, „Mamy kolejnych Ambasadorów”, 11.02.2024).

👉🏻 Na X Gali Ambasadora w 2023 roku, obok Romana Szełemeja i ówczesnej prezes zamku Anny Żabskiej, na liście gości figurują realni potomkowie dawnych właścicieli pałacu: książę Peter von Hochberg-Pless i księżna Anne von Hochberg-Pless (👉🏻 fotorelacja Zamku Książ z Gali Ambasadora 2023). To już nie jest figura retoryczna — prezydent Wałbrzycha rzeczywiście stanął na sali balowej obok żywych Hochbergów, w pałacu, którym dziś formalnie zarządza spółka ze stuprocentowym udziałem gminy.

👉🏻 Różnica między prezydentem a szambelanem jest tu jedna: prawdziwy szambelan służył księciu. Ten zdaje się raczej zapraszać księcia, żeby dodał mu blasku na własnej gali.

▶️ NAWET SESJE RADY PRZENOSZĄ SIĘ NA ZAMEK

👉🏻 Uchwałą nr XXII/237/25 z 27 listopada 2025 roku Rada Miejska Wałbrzycha ustanowiła rok 2026 Rokiem 600-lecia Miasta Wałbrzycha. 25 maja 2026 roku w Sali Balowej Zamku Książ — a nie w siedzibie Urzędu Miejskiego — odbyła się uroczysta sesja Rady Miejskiej z udziałem byłych prezydentów miasta, parlamentarzystów i delegacji miast partnerskich, zapowiedziana osobiście przez prezydenta Szełemeja (👉🏻 Radio Wrocław, „Jubileusz 600-lecia Wałbrzycha. Co sądzą o nim mieszkańcy?”, 25.05.2026).

👉🏻 Sesja Rady Miejskiej to nie gala, nie event promocyjny — to posiedzenie organu stanowiącego gminy, które ustawowo nie musi (i zwyczajowo nie powinno) odbywać się poza siedzibą urzędu. A jednak odbyło się w pałacu, w którym prezydent czuje się najwyraźniej najbardziej u siebie.

▶️ KOMENTARZ

👉🏻 Gale z arystokracją, sesje rady w sali balowej, konferencje prasowe w Sali Kominkowej — to nie pojedyncze wydarzenia, tylko powtarzalny wzorzec. Zamek Książ, formalnie majątek gminy, funkcjonuje w praktyce jak prywatna rezydencja, do której prezydent zaprasza gości, kiedy chce zbudować wrażenie ciągłości z dawną świetnością pałacu. Czy to wyłącznie kalkulacja wizerunkowa, czy coś więcej — do tego pytania będziemy wracać w tym cyklu więcej niż raz.

👉🏻 Warto zadać to pytanie wprost, bo samo się narzuca: skąd u prezydenta miasta, które ma prawdziwe, niewyimaginowane problemy — z wodorowymi autobusami, z budżetem, z własnością ujęć wody — bierze się aż taka słabość do arystokratycznego sztafażu? To może być zwykły, wyrachowany PR: pożyczony blask dawnej rezydencji łatwiej sprzedaje się wyborcom niż sprawozdanie z remontów. Ale można też zapytać ostrożniej: czy to już coś więcej niż kalkulacja — czy raczej rodzaj próżności, dla której książęcy sztafaż jest nie tyle narzędziem, co potrzebą? Nie stawiamy tu diagnozy — nie jesteśmy do tego uprawnieni, a prezydent nie jest naszym pacjentem, tylko urzędnikiem publicznym rozliczanym z czynów, nie z psychiki. Zostawiamy to pytanie otwarte i wracamy do niego faktami w kolejnych odcinkach, a nie etykietami.

👉🏻 Jest jednak w tym wszystkim element, którego nie trzeba domniemywać, bo leży na wierzchu: ktokolwiek odpowiada za to zjawisko i cokolwiek nim kieruje, rachunek za bilet do książęcego uniwersum wystawiany jest formalnie mieszkańcom Wałbrzycha, a nie samemu prezydentowi. Zamek Książ jest spółką ze stuprocentowym udziałem gminy — jej właścicielami są wszyscy mieszkańcy, płacący lokalne podatki, z których gmina finansuje swoje spółki i zadania własne. Gale, aukcje, jubileuszowe sesje rady w sali balowej — to wszystko dzieje się na majątku, który prawnie należy do nich, a nie do żadnego współczesnego dworu.

👉🏻 Różnica między monarchią a samorządem jest fundamentalna: książę utrzymywał zamek z własnej szkatuły, bo był jego prywatną własnością. Prezydent miasta zarządza majątkiem, który jest wspólny — a spółki gminne tego typu z reguły w jakimś zakresie korzystają ze wsparcia budżetu samorządu, który z kolei pochodzi z podatków lokalnych mieszkańców. Ile dokładnie kosztuje to poczucie bycia gospodarzem pałacu — jaka część budżetu miasta trafia realnie do spółki zamkowej, ile z tego idzie na wydarzenia stricte reprezentacyjne, a ile na konserwację zabytku — tego jeszcze nie wiemy z całą pewnością. To właśnie pytanie, na które odpowiedź będziemy budować w kolejnych odcinkach, na podstawie sprawozdań finansowych spółki i budżetu miasta, a nie domysłów.

W przyszłym tygodniu: jak wieloletnia podopieczna prezydenta trafiła na stanowisko Wojewody Dolnośląskiej dzięki koledze z tej samej listy Ambasadorów Wałbrzycha.

☝🏻 Notka redakcyjna:
Powyższy materiał ma charakter publicystyczno-analityczny i stanowi element debaty o funkcjonowaniu osób pełniących funkcje publiczne oraz o standardach zarządzania majątkiem gminnym. Sformułowania o charakterze metaforycznym („szambelan”, „próżność”) są środkiem retorycznym typowym dla felietonu, a nie twierdzeniem o istnieniu formalnego tytułu, stosunku prawnego, relacji służbowej ani stanu zdrowia psychicznego jakiejkolwiek osoby. Materiał nie stawia i nie ma na celu stawiania diagnozy klinicznej — pytania o motywacje mają charakter interpretacyjny, otwarty i będą konfrontowane z faktami w kolejnych odcinkach cyklu. Materiał nie przesądza o odpowiedzialności prawnej żadnej z opisanych osób, którym przysługuje prawo do przedstawienia stanowiska, polemiki lub żądania sprostowania na zasadach wynikających z prawa prasowego.

☝🏻 Źródła (do sekcji redakcyjnej / nieopublikowane w treści)
ksiaz.walbrzych.pl, „X Gala Ambasadora Wałbrzycha”, 2023.
Facebook / Zamek Książ w Wałbrzychu, fotorelacja z Gali Ambasadora 2023 (udział księcia Petera von Hochberg-Pless i księżnej Anne von Hochberg-Pless).
walbrzyszek.com, „Mamy kolejnych Ambasadorów”, 11.02.2024 (XI Gala Ambasadora, 453 500 zł).
polskafala.pl, „Gala Ambasadora 2020” (131 900 zł).
Uchwała nr XXII/237/25 Rady Miejskiej Wałbrzycha z 27.11.2025 r. w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem 600-lecia Miasta Wałbrzycha (BIP UM Wałbrzych).
Radio Wrocław, „Jubileusz 600-lecia Wałbrzycha. Co sądzą o nim mieszkańcy?”, 25.05.2026.
walbrzych.naszemiasto.pl, „Za kilkanaście dni kumulacja jubileuszowych wydarzeń w Wałbrzychu”, maj 2026.
walbrzych.dlawas.info, „Wałbrzych: batalia sądowa o ujęcie wody przegrana. Co teraz?” (spór o ujęcia wody, Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, przeciwko gminie Marciszów).

Zdjęcie: [fb zamek książ] Korekta: AI